Alaettin HACIMÜEZZİN: TÜRKİYE SU SEFERBERLİĞİNE HEMEN BAŞLAMALI

(Türkiye Su Seferberliğine Hemen Başlamalı)

Türkiye su konusunda ne durumda?  NASA ‘nın “2010’lu yılarda Tedbir almazlarsa Ortadoğu Çöl olacak” raporunu yayınladığımızda kimileri “Nasa iftira atıyor “ demişlerdi.https://www.google.com/search?source=univ&tbm=isch&q=NASA+ORTADO%C4%9EU+%C3%87%C3%96LLER&sa=X&ved=2ahUKEwi3osiqm5HuAhXL_aQKHandACYQjJkEegQIDBAB&biw=823&bih=458 Güneydoğu bölgemizde çekirge sürüleri çöl işaret veriyor.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/40858

İşin özeti:SU FAKİRİYİZ.Su nefes kadar önemli. Kozmik oda gibi önemli.Döviz rezervinden daha önemli. Peki suyu ,ülkenin kamu malı sıralamasında nereye yazacağız?

“Su sıkıntısı ,Çin,Hindistan, Kuzey Afrika,Ortadoğu bölgelerinde giderek acil bir sorun haline geliyor.Her kıtada ekili alanlar ya kaybediliyor ya bozuluyor. “Arazi yağmalama” -yabancı menfaat grupları için satın alma ya da kiralama -birçok ülkede gıda güvenliğine bir tehdit olarak ortaya çıkıyor.Bu risk politika yapımcılar tarafından yeterince önemsenmeyebiliyor.En iyi çözüm gıda üretimini sağlayan kaynakların korunmasıdır.(Gary Gardner.Dünyanın Durumu 2015)

Su alarmını NASA’dan sonra UNESCO da teyid ediyor: -UNESCO:“Küresel su ihtiyacının 2050'de bugüne göre yüzde 30 artacağı tahmin ediliyor. “

Türkiye, kişi başına düşen yıllık yaklaşık bin 519 metreküp su miktarıyla "su azlığı çeken ülkeler" kategorisinde yer alıyor.Türkiye İstatistik Kurumunun 2030 yılı için 100 milyonluk nüfus tahmini göz önünde bulundurulduğunda, mevcut su miktarı ve tüketimi sabit kaldığında kişi başı kullanımın yıllık bin 120 metreküp civarında olacağı öngörülürken, ülke "su fakiri" olma riski taşıyor.https://www.trthaber.com/haber/yasam/dunyada-80-ulkede-su-sikintisi-yasaniyor-418817.html

Bakanlık 'Kuraklık Eylem Planı'nı açıkladı! Çare yeraltı barajı: ““kaynaklar idari veya politik sınırlara göre değil, doğal coğrafik ve hidrolojik esaslara göre belirlenecek “nehir havza bölgeleri”ne ayrılarak yönetilecektir.--Tüm su kaynaklarının ,çevresel hedeflerin ,paydaşların ve STK’ların katılımı, farklı üye ülkelerin su yönetimine entegrasyonu sağlanacaktır--Tüm suları korumak ‘nehirler,göller,kıyı suları ve yeraltı suları’--Tarım ,endüstri,evsel ve tüm kirlilik kaynaklarının azaltılması--Su ücretlendirme faaliyetleri--Yeraltı su miktar durumu,yeraltı suyu kimyasal durumunun izlenmesi “ İçme ve Yeraltı Suları İzleme Şubesi tarafından yönetilecek  https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/su%20kalitesi%20sunum/Yeraltı%20Sularının%20İzlenmesi.pdf   (Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyon km3 kadar ve bu suyun %97,5'i okyanuslardaki tuzlu sudur. Kalan %2,5'in de yalnızca %0,5'i kullanılabilir durumdayken, tatlı suyun %90'dan çoğu kutuplarda ve yeraltındadır. DÜNYA'DA “SUSUZLUK” VAR! Dünya'da özellikle içilebilir su kaynakları hızla kirleniyor.https://www.google.com/search?q=D%C3%9CNYA+SULARININ+NE+KADARI+%C4%B0%C3%87ME+SUYUDUR&oq=D%C3%9CNYA+SULARININ+NE+KADARI+%C4%B0%C3%87ME+SUYUDUR&aqs=chrome..69i57.57976j0j9&sourceid=chrome&ie=UTF-)8)-- GRACE’in verdiği rapora göre Türkiye,Suriye ,Irak ve İranı içine alan bölgede Karasal Su Kaynaklarında yıllık ortalama 32.1(+ -) 1.5 milyar ton azaldığı görülüyor. --Dünyada kullanılabilir su miktarının bu kadar acayip miktarda düşük olması ve bazı komşu ülkelerle su bölüşümleri gerekçesiyle ; hem belediyeler hem uluslararası sular nedeniyle dış ülkeler ve su ticaretinin kamulaştırılması nezdinde; bu projenin, seferberlik disiplini ile ayrı bir Bakanlık seviyesinde uygulanması gerekir.

Suyun sektörlere göre kullanım oranları: Türkiye’de Tarım sektörü:%73- Sanayi %11- Evsel kullanım: %16 “https://sutema.org/kirilgan-dongu/suyun-sektorlere-gore-kullanim-oranlari.9.aspx ---TARIM-SANAYİ sektörlerinden liyakat esasına göre saptanacak uzmanlar grubunun önereceği sistemler ilgili kurumlarca tatbik edilmelidir. TARIM konusunda ivedilikle arazi seviyelerinin ,toprak  işlemelerinin, su kullanım yöntemlerinin ve yeraltı su kullanımın en radikal düzeltilmesi için devlet desteği kesinlikle şarttır. SANAYİ konusunda -su açısından- öncelikle aklımıza yazalım:  Termik ve nükleer enerji suyu tüketiyor, çözüm başka seçenekler. CNA araştırması .”https://www.suhakki.org/2014/08/cna-arastirmasi-termik-ve-nukleer-enerji-suyu-tuketiyor-cozum-gunes-ve-ruzgar/

Yağışların uzun yıllardaki dağılımına bakarak değişimler olduğunu meteorolojik kayıtlardan öğrenmek mümkün. Ama Küresel İklim Değişimi yüzünden yağış disiplininin değiştiğine tanık oluyoruz. Bir yıldır yağış yağmayan Mersin ilinde bir haftada yılın yağışı olmuştu ve 29 aralık 2016‘da sellere tanık olundu.(https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunidcd/issue/27721/294027) Bu bilgiler çerçevesinde SÜREKLİ VE DİSİPLİNLİ SU SEFERBERLİĞİ  yapmak zorundayız. Adımını dirençle atmazsak SU ESİRİ olacağız. Örnek verelim: Su Kıtlığından Su Zenginliğine Giden Yolda İsrail...http://www.suvecevre.com/yayin/534/su-kitligindan-su-zenginligine-giden-yolda-israil-_15835.html ) Bilelim ama tohumda müşterisi olduk bari su sisteminde müşterisi olmayalım.

T a r ı m ve S a n a y i  Yanısıra N E  Y a p ı l m a l ı ; N e Y a p m a l ı y ı z ?

a) Yağmur Suyu Kullanımı- Yönetmelikleri-Başka Ülkeler

ABD’de ve Almanya’da var sarnıç  .Bizde ?

b)Yabancı Kentler: “Kırsalda yağışsızlık nedeniyle sıkıntıya giren tarımsal üretim, metropol barajlarında hızla azalan su seviyesi… Harekete geçmezsek havaalanı, köprü yaparken kendimizi aç susuz bulacağımız günler yakın. Oysa dünyada bir çok şehir, artan kentsel nüfuslarının sosyal, ekonomik ve ekolojik gereksinimlerine dair öngörüleri ve yanıtları üzerine çalışırken iklim değişikliği, su kıtlığı, sürdürülebilirlik gibi konulara planlarında yer vermenin bir adım ötesine geçmiş ve bu konulara özel planlar hazırlamış hatta uygulamaya geçmiş durumda.Sürdürülebilirlik, yaşanabilirlik temel kaygılar, peki neden? Çünkü yaşanabilirlik; biyoçeşitlilik, su rejimi ile beraber ekolojinin sağlığı, daha az kirlilik, daha serin şehirlerle, su ve gıda güvencesi ile halkın sağılığı demek.--Victoria’nın gayrimenkul kurumu VicUrban 6 yıldız enerji puanlı yeni projesini ekolojik önceliklerle geliştirdi; bahçe, sulama, tuvalet için geri dönüştürülmüş su kullanarak, sıcak su kullanımı için yağmur suyu kullanarak 5 yıldızlı bir projeye göre %45 su tasarrufu sağlıyor. Kumamoto kenti Aso Dağı’nın doğal sisteminin ve yerel beşeri faaliyetin 400 yıllık bu başarılı kombinasyonu, 2013’te Birleşmiş Milletler’den en iyi su yönetimi ödülünü aldı. İngiİltere-İtalya ve ABD örnekleri var (Kaçak-sızıntı tesbiti : Atlanta kentinde % 5‘lik azaltma 244.000 kişiye yetecek su sağlıyor. her yıl 100 bin kişi artan bir yöreDünya kentleri nasıl su tasarrufu yapıyor? - Yeşil Gazete (https://yesilgazete.org › blog › dunya-kentleri-nasil-su-tasarrufu-yapiyor)

c) Biz Yurttaş Olarak Nasıl Su Tasarrufu Yapabiliriz?: “Yağmur suyunu hasad edin.

-Lavabo, banyo ve duştan gelen su, gri su olarak adlandırılır. Bu su, tuvalet rezervuarına yönlendirilerek yeniden değerlendirilebilir.

Günlük su harcamamızın yüzde 40’ı banyodadır.-Sifon ve musluk kaçakları, su tüketiminin önemli bir kısmını oluşturuyor. Hemen tamir ettirin.-Tuvalet rezervuarının su depolama kapasitesi 16 litredir. 4 kişilik bir aile 16 litrelik rezervuar ile ayda tuvalette 7 ton su tüketir. Bunun yerine 7 litrelik rezervuar ile 2.5-3 tona düşürmek mümkün.-Tuvalet rezervuarı 16 litrelik ise bu durumda rezervuara ağırlık koyarak (su dolu pet şişe gibi) su tüketimini %20 azaltabilirsiniz.-Çamaşır makinesini haftada bir kez az çalıştırarak yılda 9 ton su tasarrufu sağlanabilir. Makina dolmadan çalıştırmayın, ön yıkama yapmayın.-Banyo yerine duş yapın: Banyoda 120-150 litre su, duşta ise bundan daha az su kullanılır. Banyo yapmak yerine duş alarak su tüketimini %25 azaltabilirsiniz.-Bir kişi günde bir kez ortalama üç dakika boyunca suyu kapatmadan tıraş olursa, yılda 10 ton su harcar.-Bir kişinin günde iki kez bir dakika boyunca suyu kapatmadan diş fırçalaması yılda 8 ton su israfına neden olur.-Bulaşıkları makineye koymadan önce ön yıkama yapmak yerine peçeteyle silin.-Sebze ve meyveleri elde yıkamak yerine su dolu bir kapta yıkarsanız çok daha az su tüketirsiniz. 4 kişilik bir aile, bu yöntemle, yılda ortalama 20 ton su tasarrufu yapabilir.-Elde bulaşık yıkarken, mümkün olan en doğal temizleyiciyi kullanın, durulanması daha kolay olduğundan daha az su harcarsınız.-Çok su isteyen bitkiler (çim vb.) yerine, iklime uygun, kuraklığa dayanıklı bitkiler ekin.-Toprağı malçlayın (Toprağın üstünün kuru yaprak, saman, ağaç kabuğu gibi doğal malzemelerle örtülerek buharlaşmanın engellenmesi, toprağın su tutma kabiliyetinin artırılması).-Geniş yapraklı ağaç dikerek gölge alanlar yaratın.-Bahçenizi verimli sulamak için sabah erken saatleri tercih edin.-Bahçenizdeki bitkilerin yapraklarını değil, saplarının dibini sulayın.-Çok gerekmedikçe arabanızı yıkamayın, nemli bezlerle silerek temizleyin veya bir kova su ile yıkayın.-Kısa mesafelerde yürüyün veya bisiklete  binin.Su Tasarrufu İçin 20 Altın Öneri- Onedio.comhttps://onedio.com/haber/su-tasarrufu-icin-oneriler-335111

Yönetim NE yapmalı? : Sır değil,keşif değil: diğer kentlerin ne yaptığı belli ama önceliklerini saptayalım. Çok pahalı bize imkansız ;deniz suyu arıtılmasına muhtaç olmadan 1- Su tasarrufu için kişilerin bilgilendirilmesi amacıyla her TV yayınında günde birkaç kez çok kısa öneri açıklamasına başlayalım. 2-Sarnıç kurulmasının gelenek haline getirilmesine nasıl teşvik ve destek yapılabilir saptayalım.Kentsel dönüşüm yapılarında sarnıç yapım zorunluluğu getirelim. 3-Su taşıma sistemlerinde SIZINTI ve KAÇAK’ların saptanması konusunda her yıl  belli hedefli proğramları (bağımsız teknik kontrol koşuluyla ) zorunlu kılalım.(Kentlerdeki yeraltı hizmetleri ,seçmenin gözüne girmediği için zor) 4-Yeni yapılacak tüm binalarda -banyo,bulaşık,çamaşır sularının -atık su olarak depolanması ve WC rezervuarlarında kullanılması şartı getirelim. 5-Yine yeni yapılacak binalarda su borularının yalıtım sistemiyle korunmasını zorunlu hale getirelim.

Bağımsız TEKNİK UZMANLAR KURULU’nun bu konudaki açık önerilerinin  uygulanması net çaredir. Nefesten sonra su ,en önemli yaşam sigortasıdır.

H e m  t e k n o l o j i k  y ö n t e m l e r l e  hem  d e  i y i  y ö n e t i m l e  ve  s e f e r b e r l i k   disiplini ile bu sorunu  izlememiz ve çözmemiz şart.

Alaettin Hacımüezzin

İZÇEP(İzmir Çevre Gönüllüleri Platformu)