27 ÜRETİCİDEN 15'İ İFLAS ETTİ

27 ÜRETİCİDEN 15'İ İFLAS ETTİ

27 üreticiden 15’i iflas etti; Yumurtada sabır taşı çatladı

27 üreticiden 15'inin iflas ettiği Afyon yumurta üreticileri maliyetin yüzde 25 altında yumurta satmak zorunda kaldıklarını belirterek, hükümetten acil destek, lisans ve planlama konusunda çalışma yapmasını istediler.

Dünya yazarı Handan Sema Ceylan ‘Yumurtada sabır taşı çatladı’ başlıklı yazısında Afyon’daki yumurta üreticilerinin sorunlarını yazdı.

Ceylan yazısının dikkat çeken bölümlerinde şunlara yer verdi;

“27 üreticiden 15’inin iflas ettiği kentte yumurta üreticisi devletten ‘nefes’ istiyor. Maliyetinin yüzde 25 altında 45 kuruşa yumurta satan, “frene basamayız, tesislerin ikinci el değeri bile yok” diyen üretici “hiç böyle bir girdaba girmemiştik. Hem Tarım Bakanlığı’na bağlıyız hem Ticaret Bakanlığı’na bağlıyız. Arada kaldık acilen devletimizin, bu üretim gücümüzü ayakta tutmak için bizlerle ortak bir çalışma yapmasına ihtiyaç var. Destek, lisans ve planlama istiyoruz” diyor.

Afyon Yumurta Yönetim Kurulu Başkanı Haci Sait Evrenkaya, “Tarım ve endüstri arasında sıkıştık. Bazı sorunlarımız için Ticaret Bakanlığımıza bazı sorunlarımız için Tarım Bakanlığımıza başvuruyoruz. Bazen de bu yüzden ortada kalmış hissedebiliyoruz” dedi.

Evrenkaya, “2014’ten sonra Irak bizden yumurta almayı bırakınca, yüzümüz gülmedi” diyerek, şunları kaydetti: “Eskiden buradan bir haftada 400-450 TIR yumurta yolluyorduk. Şimdi İran üzerinden bir şekilde ihracat yapmaya çalışıyoruz ama ancak 40-50 TIR. O dönemde Bağdat’a giden bir TIR’ın maliyeti 4 bin dolardı. Bugün aynı işin maliyeti 20 bin dolar. Afyon Yumurta olarak İSO ilk 500’e giriyorduk. 2017’den sonra düştük. Irak’a 20 dolara satamadığımız yumurtanın kutusu, Bağdat’ta 50 dolar. Ama sıkıntımızı çözemiyoruz. Bağdat’a kadar gittik. İnsanlar bizi anlayışla karşıladılar ama pazarı açmadılar. Bize ‘Siz de tek pazara bağlı kalmasaydınız’ diyorlar. Ama halıcısı, kilimcisi bu işe girdi. Bizim tek geçim kaynağımızın bir lisansı yok. İsteyen istediği yerde yumurta tesisi kurabiliyor. Bir planlama yok. Öyle olunca, büyükler geldi bizi süpürdü. Çok yakında sektör 4-5 holdingin eline kalır. Binlerce insanın ekmek yediği yerler yok pahasına kapanır.”

 

TESİSİNİ BIRAKSA EVİNE EKMEK GÖTÜREMEZ

Tesislerinin ikinci el değeri olmadığını bu yüzden, işi kapatıp çıkmanın mümkün olamadığını da belirten Evrenkaya, “Üreticimiz gırtlağına kadar kredi borcuna batmış durumda. Bu üreticilerimizin oranı yüzde 95. Tesislerin ikinci el değeri de yok. Geçtiğimiz günlerde 700 bin tavuk kapasiteli Maya Tavukçuluk 70 milyon TL’den icradan satıldı. Kimse almayınca banka 8 milyon TL’ye aldı. Bu iflas eden üreticilerimizin, tesislerini bıraktıkları anda evlerine götürecek ekmek parası yok” diye konuştu.

 

MALİYETİNİN YÜZDE 25 ALTINA SATIYOR

“Şu anda bir civciv 2 lira 75 kuruştan 6,5 liraya çıkmış durumda” diyen Evrenkaya, “Bir civciv yumurta verebilecek duruma 150 günde geliyor. 6 kilogram yem yiyor. Girdi maliyetlerimiz çok yüksek. Şu anda yumurta 45 kuruş. Maliyetinin yüzde 25 altında satıyoruz” açıklamalarını yaptı.

Evrenkaya, “İhracatımız için yeni pazarlar da geliştirmeye çalıştık. Türkiye’nin en iyi anlaştığı ülkelerden birisi Katar. Ancak Katar da yumurtada ihracatta konsolosluk onayı istiyor. Bu da daha fazla ihracat yapabilecekken bizi kısıtlıyor. Suudi Arabistan, İsrail gibi ülkelere de politik nedenlerle ihracat yapamıyoruz. Katar, Bahreyn, BAE, Cibuti, Dubai, Katar ve Somali gibi ülkelere ihracatımız var” dedi.

Evrenkaya, Türkiye’de günlük 125 milyon yumurtlayan tavuk kapasiteli tesis olduğunu, şu anda bunun 100 milyonluk kısmının çalıştığını günde 80 milyon yumurta elde edildiğini de söyledi.

 

ÖĞRENCİLER VE TURİZM TESİSLERİ YUMURTA KIRMADI!

“Pandemide devletten 1 kuruş destek alamadık” diyen Afyon Yumurta Yönetim Kurulu Üyesi İsmail Genç, şunları kaydetti: “Çünkü tavuk bu, tesis duramaz. Durmadığımız, 7/24 çalıştığımız için de desteklerden faydalanamadık. Çalışanlarımızı kısa çalıştıramadık. Bizim yumurtayı iç pazarda sattığımız iki önemli müşteri grubu vardı. Oteller turizm tesisleri ile öğrenciler. Üniversiteler açılmayınca öğrenciler anne evlerinde kaldı. Hepimiz yaşadık öğrenciler en çok yumurta kırıp yer. Yumurta satışları düştü. Ulusal marketler dışında en büyük alımları gerçekleştiren turizm tesisleri kapandı.”